Montessori Nedir? Aksaray'da Montessori Anaokulu Rehberi

Anaokulu araştırmaya başlayan velilerin en sık karşılaştığı kelimelerden biri “Montessori”. Tanıtım metinlerinde geçiyor, sınıf fotoğraflarında ahşap materyaller görünüyor; ama yaklaşımın gerçekte ne olduğu çoğu zaman açıklanmıyor. Bu yazıda Montessori’nin temel fikirlerini, okul öncesi dönemde nasıl uygulandığını ve bir veli olarak sınıfı gezerken neye bakmanız gerektiğini anlatıyoruz. Yazının sonunda da bu yaklaşımın Kar Taneleri’nde günlük akışa nasıl yerleştiğini aktarıyoruz.

Montessori nedir?

Montessori, İtalyan hekim ve eğitimci Maria Montessori’nin 20. yüzyılın başında geliştirdiği bir eğitim yaklaşımıdır. Bir ders programı ya da bir materyal markası değil; çocuğun nasıl öğrendiğine dair bir bakış açısıdır.

Bu bakışın merkezinde şu fikir vardır: çocuk, doğru ortam sunulduğunda kendi öğrenmesini kendisi yürütebilir. Yetişkinin görevi bilgiyi aktarmak değil, çocuğun keşfedebileceği ortamı hazırlamak ve gerektiğinde geri çekilmektir. Bu yüzden Montessori sınıflarında öğretmen tahtanın önünde ders anlatan kişi değil, çocuğun çalışmasını izleyen ve doğru anda müdahale eden bir rehberdir.

Yaklaşımın okul öncesinde bu kadar karşılık bulmasının nedeni, üç-altı yaş çocuğunun zaten böyle öğreniyor olmasıdır. Bu yaştaki çocuk dinleyerek değil, dokunarak, deneyerek ve tekrar ederek öğrenir. Montessori bu doğal eğilimi bastırmak yerine ona alan açar.

Yaklaşımın dayandığı temel fikirler

Çocuk çevresini emerek öğrenir. Montessori, küçük çocuğun zihnini bilinçli çaba harcamadan çevresindekileri içine alan bir yapı olarak tanımlar. Bu nedenle sınıfın düzeni, öğretmenin ses tonu, malzemelerin nasıl kaldırıldığı gibi ayrıntılar da eğitimin bir parçasıdır. Çocuk sadece anlatılanı değil, gördüğü her şeyi öğrenir.

Belirli beceriler için elverişli dönemler vardır. Çocuğun bir dönem sürekli su döküp taşımak istemesi, başka bir dönem harflerin şekliyle takıntılı biçimde ilgilenmesi tesadüf değildir. Montessori bu dönemleri fark edip o sırada uygun materyali sunmayı önerir. Aynı çalışmayı çocuk ilgisiz olduğu bir dönemde zorlamak yorucu, ilgili olduğu dönemde sunmak ise şaşırtıcı derecede kolaydır.

Özgürlük ile sınır birlikte yürür. Montessori sınıfında çocuk hangi çalışmayı yapacağını, ne kadar süre yapacağını ve nerede oturacağını büyük ölçüde kendi seçer. Ancak bu seçim sınırsız değildir: materyale özenli davranmak, çalışmayı bitirince yerine kaldırmak, başkasının çalışmasını bölmemek net kurallardır. Yaklaşımın en sık yanlış anlaşılan yanı budur; Montessori serbestlik demek değildir, çerçevesi belli bir seçim alanı demektir.

Hata, düzeltilecek bir kusur değil bilgidir. Materyallerin çoğu, çocuğun yanlış yaptığını yetişkine sormadan görebileceği şekilde tasarlanır. Silindir bloklarda bir silindir yanlış deliğe konursa sonda bir silindir açıkta kalır. Çocuk kendi hatasını kendi görür, baştan dener. Böylece “yanlış yaptım” duygusu bir başarısızlık değil, çalışmanın olağan bir parçası hâline gelir.

Hazırlanmış ortam ne demek?

Montessori’nin en somut kavramı “hazırlanmış ortam”dır. Kısaca, sınıfın çocuğa göre kurulmasıdır.

Bunun pratikte anlamı şudur: raflar çocuğun boyundadır ve materyaller kutu içinde saklanmaz, görünür şekilde dizilir. Çocuk ne olduğunu görebildiği şeyi seçebilir. Sandalyeler ve masalar çocuğun taşıyabileceği ağırlıktadır. Su, bez, süpürge gibi gündelik araçlar erişilebilir yerdedir; çünkü döktüğü suyu silmek çocuğun kendi işidir.

Ortam aynı zamanda sadedir. Rafta aynı anda onlarca seçenek bulunmaz; sınırlı sayıda, düzenli ve tamamlanmış materyal bulunur. Eksik parçalı bir materyal raftan kaldırılır. Çünkü dağınık ve aşırı uyaranlı bir ortam, çocuğun tek bir işe odaklanmasını engeller.

Bir okulu gezerken hazırlanmış ortamın var olup olmadığını anlamak kolaydır: rafların yüksekliğine, materyallerin ulaşılabilir olup olmadığına ve sınıfın çocuklar tarafından mı yoksa sadece yetişkin tarafından mı kullanılabildiğine bakın.

Montessori materyalleri neden farklı?

Montessori materyalleri oyuncak değildir; her biri belirli bir kavramı öğretmek için tasarlanmıştır ve genellikle tek bir niteliği yalıtır.

Örneğin pembe kule yalnızca boyut farkını çalıştırır: küplerin rengi ve malzemesi aynıdır, sadece hacimleri değişir. Renkli tabletlerde ise boyut aynıdır, yalnızca renk tonu değişir. Böylece çocuğun dikkati o an öğrenilecek tek özelliğe yoğunlaşır.

İkinci ortak özellik somuttan soyuta ilerlemedir. Çocuk sayıyı önce eline alabildiği boncuklarla, çubuklarla, zımparalı rakamlarla tanır. Rakam sembolü ve kâğıt üzerinde işlem çok daha sonra gelir. Aynı mantık dil çalışmalarında da geçerlidir: harfin sesi parmakla izlenen zımparalı harflerle tanınır, yazma sonra gelir.

Üçüncü özellik ise materyallerin gerçek olmasıdır. Cam sürahi, gerçek bıçak, gerçek süpürge kullanılır. Cam kırılabildiği için çocuk dikkatli taşımayı öğrenir; plastik sürahi bunu öğretmez.

Montessori hakkında yaygın yanlış anlamalar

“Montessori’de kural yoktur.” Tersine, Montessori sınıfının kuralları çoğu sınıftan daha nettir. Fark, kuralların bağırarak değil ortamın kendisi ve tutarlı bir yetişkin tavrıyla korunmasıdır.

“Montessori sadece ahşap materyal demektir.” Materyaller yaklaşımın görünen yüzüdür ama tamamı değildir. Materyal alınıp rafa dizilebilir; asıl mesele öğretmenin çocuğu izlemeyi ve gereksiz yere araya girmemeyi bilmesidir.

“Montessori’de çocuk hiç yönlendirilmez.” Yönlendirilir. Öğretmen materyali çocuğa sessiz ve yavaş bir gösterimle tanıtır, sonra çocuğa bırakır. Yönlendirme vardır; sürekli müdahale yoktur.

“Montessori çocuğu sosyalleşmez.” Sınıfta bireysel çalışma ağırlıklıdır, ancak sıra bekleme, materyali paylaşma, birinin işini bölmeme gibi kurallar başlı başına bir sosyal öğrenme alanıdır.

Aksaray’da Montessori anaokulu ararken nelere bakmalı?

Bir okulun tanıtımında Montessori yazması tek başına yeterli bilgi vermez. Okulu gezerken şunlara bakabilirsiniz:

• Materyaller rafta çocuğun erişebileceği yükseklikte mi, yoksa dolapta kilitli mi?
• Sınıfta çocuk sayısı, bir öğretmenin her çocuğu ayrı ayrı izleyebileceği kadar makul mü?
• Çocuklar bir çalışmayı bitirince materyali kendileri kaldırıyor mu?
• Günlük akışta çocuğun kendi seçtiği işe yeterince zaman ayrılıyor mu?
• Okul Montessori’yi tek başına mı kullanıyor, yoksa dil, matematik, drama gibi alanlarla birlikte mi yürütüyor?

Son madde önemlidir. Türkiye’de okul öncesi kurumları Millî Eğitim Bakanlığı programını uygular; birçok okul Montessori’yi bu programın içine yerleştirerek çalışır. Bu, yaklaşımın zayıflatılması anlamına gelmez, aksine yerel gerçeklikle uyumlu bir uygulamadır. Önemli olan okulun ne yaptığını açıkça anlatabilmesidir.

Anaokulu seçerken bakılacak diğer başlıklar için Aksaray’da anaokulu seçerken nelere dikkat edilmeli yazımıza da göz atabilirsiniz.

Kar Taneleri’nde Montessori nasıl uygulanıyor?

Kar Taneleri temelde Montessori yaklaşımıyla çalışır ve bunu zenginleştirilmiş bir içerikle birlikte yürütür.

Sınıflarımızda Montessori materyalleri bulunur ve her sınıf, kendi yaş seviyesine göre hazırlanmış tam donanımlı eğitim setleriyle düzenlenmiştir. Yaş gruplarımız 3-4 yaş için 12, 4-5 yaş için 16 ve 5-6 yaş için 16 kişiliktir. Bu mevcutlar bilinçli bir tercihtir: Montessori’nin işleyebilmesi için öğretmenin her çocuğu ayrı ayrı gözlemleyebilmesi, birebir ilgilenebilmesi gerekir. Yaş gruplarının ayrıntıları için programlarımız sayfasına bakabilirsiniz.

Montessori çalışmalarının yanında günlük akışta sabit başlıklar vardır. Her gün 10:00-11:00 arası değerler eğitimine ayrılmıştır. Haftada 2 ders saati Sequoia programıyla İngilizce yapılır. Öğleden sonraki bölümde TÜZDER akıl ve zeka oyunları ile robotik kodlama çalışmaları yer alır. Drama, Türkçe, matematik ve motor gelişim etkinlikleri de haftalık akışın parçasıdır. Tüm branş çalışmalarımızı eğitimlerimiz sayfasında bulabilirsiniz.

Butik bir ev ortamı olmamız da bu yaklaşımla uyumludur. Kurum içi mutfağımızda kendi aşçımızın hazırladığı ev yemekleri sunulur; sabah kahvaltısı, öğle yemeği ve ikindi kahvaltısı okulda verilir. Beslenme ve diğer kurum hizmetleri için hizmetlerimiz sayfasına göz atabilirsiniz.

Tam gün 08:00-17:00, yarım gün ise 08:00-13:00 veya 12:00-17:00 saatlerinde hizmet veriyoruz.

Görmeden karar vermeyin

Montessori, anlatılarak değil görülerek anlaşılan bir yaklaşımdır. Bir sınıfta çocukların nasıl çalıştığını on dakika izlemek, sayfalarca metinden daha açıklayıcıdır.

Okulumuz Şamlı Mahallesi 3008. Sokak No: 4’te, Öğretmenevi ve İŞKUR’un arkasında, Özel Başak Çocuk Hastanesi’nin karşısındaki müstakil binadadır. Randevu alıp sınıfları görmek, materyalleri incelemek ve sorularınızı sormak için 0505 666 00 73 numaralı telefondan bize ulaşabilir, ön kayıt formunu doldurabilirsiniz. Merak ettiğiniz noktalar için sık sorulan sorular sayfamıza, güncel avantajlar için kampanyalar sayfamıza bakabilirsiniz.