Değerler Eğitimi

Çocuklar kuralları ezberleyerek değil, tekrar eden yaşantılar içinde öğrenir. Sırasını beklemeden aldığı oyuncağın arkadaşını üzdüğünü fark eden bir çocuk, “paylaşmak” kelimesini bir tanım olarak değil bir deneyim olarak edinir. Özel Kar Taneleri Anaokulu’nda değerler eğitimini haftada birkaç kez değinilen bir konu başlığı gibi değil, günün her defasında aynı saatte tekrarlanan sabit bir durağı olarak kurguladık. Değerlerle büyüyen çocuklar sözü bizim için bir slogandan çok bir günlük düzen tarifi.

Okul öncesinde değerler eğitimi neden önemli

Üç ile altı yaş arası, çocuğun kendi dışındaki insanların da duyguları olduğunu kavramaya başladığı dönemdir. Bu yaşta “kibar ol” ya da “saygılı davran” gibi soyut öğütler tek başına karşılık bulmaz; kavramın somut bir sahneye bağlanması gerekir. Bu nedenle okul öncesi eğitimde değerler anlatılmaktan çok yaşatılarak öğretilir. Sınıfta sırasını bekleyen, arkadaşına yer açan, yere düşen kalemi kendiliğinden alıp uzatan çocuk aslında o değeri prova etmektedir.

Aksaray’daki anaokulumuzu tercih eden velilerin en sık dile getirdiği iki başlıktan biri değerler eğitimi, diğeri konuşma ve dil gelişimidir. Bu ikisi birbirini besler: duygusunu adlandırabilen çocuk, ihtiyacını itiş kakışla değil cümleyle ifade eder.

Günlük akıştaki yeri

Değerler eğitimi her gün 10:00-11:00 aralığında işlenir. Sabah kahvaltısının ve onu izleyen kısa spor, esneme ve nefes hareketlerinin ardından çocuklar bu saate dinlenmiş ve hazır girer. Saatin her gün aynı olması bilinçli bir tercihtir; günün hangi bölümünde ne olacağını bilen çocuğun kaygısı azalır, katılımı artar.

Bu saat düz anlatımla geçmez. Kısa bir hikâye ya da drama canlandırmasıyla başlanır, ardından çocukların kendi örneklerini paylaştığı bir sohbet açılır. Ele alınan kavram o bir saatin içinde bırakılmaz; yemekte, oyun saatinde ve materyaller toplanırken aynı kavrama gönderme yapılır. Böylece değer, günün tamamına yayılan bir alışkanlığa dönüşür.

Yaş gruplarına göre nasıl işleniyor

• 3-4 yaş (12 kişilik sınıf): Tek ve somut kavramlarla ilerlenir. Sıra beklemek, teşekkür etmek, izin istemek, oyuncağı yerine kaldırmak. Anlatım kısa tutulur; görsel ve harekete dayanır.
• 4-5 yaş (16 kişilik sınıf): Empati ve iş birliği öne çıkar. Arkadaşının üzüldüğünü fark etme, birlikte çalışma, özür dileme ve barışma sahneleri drama içinde canlandırılır.
• 5-6 yaş (16 kişilik sınıf): Sorumluluk, dürüstlük, verilen sözü tutma ve adalet duygusu gibi başlıklar artık tartışılabilir hale gelir. Çocuklar kendi çözümlerini üretir, öğretmen yalnızca soruyu açar.

Çocukta neyi destekler

Değerler eğitimi saati, çocuğun duygusunu tanıyıp adlandırmasına alan açar. Bir anlaşmazlıkta bağırmak yerine “sıramı bekliyorum” diyebilmek, aynı zamanda sözel ifadenin ve öz düzenlemenin gelişmesi demektir. Grup içinde dinleme sırasını beklemek dikkat süresini uzatır; hikâye üzerinden konuşmak kelime dağarcığını genişletir. Bunlar bir günde olmaz; tekrarın ve tutarlılığın ürünüdür. Bizim yaptığımız, aynı kavramı her gün aynı saatte ve aynı sakinlikte masaya koymaktır.

Evde nasıl destekleyebilirsiniz

• Okulda o gün hangi kavramın konuşulduğunu sorun ve akşam yemeğinde aynı kelimeyi bir kez kullanın.
• Çocuğunuza sonuç yerine davranışı söyleyin: “aferin” yerine “kardeşine sıra vermen çok güzeldi”.
• Evde küçük ve gerçek bir sorumluluk verin: sofraya peçete koymak, ayakkabıları düzeltmek gibi.
• Kitap okurken kahramana “sence şimdi ne hissediyor?” diye sorun.
• En etkilisi model olmaktır; çocuk duyduğunu değil gördüğünü tekrarlar.

İlgili sayfalar

Değerler eğitiminin yaş gruplarına göre nasıl konumlandığını programlar sayfamızda inceleyebilir, diğer branş derslerimiz için eğitimlerimiz, beslenme ve güvenlik gibi başlıklar için hizmetlerimiz sayfasına göz atabilirsiniz. Genel bakış açımız eğitim yaklaşımımız sayfasında anlatılıyor. Okulumuzu yerinde görmek isterseniz ön kayıt formunu doldurmanız yeterli.